محتوای 3
 
  کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی بافتهای شهری در مجاورت گسلهای فعال





مقدمه 

پس از شروع فعالیت مدیریت بحران شهرداری تبریز از سال 1386 با حمایت شهردار محترم تبریز و انجام پروژه ها و طرح های مختلف در زمینه کاهش ریسک سوانح بخصوص زلزله و سیل در کلان شهر تبریز به دلیل آسیب پذیری آن در برابر حوادث مختلف به خصوص خطر زلزله، در سال 1390 شهرداری کلانشهر تبریز با همکاری دانشگاه ها و مراکز معتبر علمی کشور و نیز با همکاری سازمان ها، نهادها و ارگان های دولتی موفق گردید که اولین کنفرانس بین المللی  ساخت و ساز شهری در مجاورت گسل های  فعال را در سطح بالایی برگزار نماید. کسب موفقیت حاصله در برگزاری این کنفرانس در سال گذشته و همچنین وقوع زلزله 2/6 ریشتری در مورخه 21/5/1391 با بیش از 4000 پس لرزه در منطقه ارسباران در استان آذربایجانشرقی و لزوم توجه بیشتر به بهسازی و مقاوم سازی بافت های شهری بخصوص در مناطق زلزله خیز، شهرداری کلانشهر تبریز را بر آن داشت تا تصمیم به برگزاری اولین کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی بافت های شهری در مجاورت گسل های فعال در مورخه 3-2 اسفند ماه 1391 در شهر تبریز نماید. 



معرفی اولین کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی بافتهای شهری در مجاورت گسلهای فعال

مهندسي زلزله از رشته هاي نوين علوم مهندسي است كه طي 50 سال گذشته توسعه زيادي يافته است. تحقيقات ارزنده اي در اين زمينه به ويژه در كشورهاي لرزه خيز جهان از جمله آمريكا و ژاپن طي پنج دهه اخير صورت گرفته است. سازه ها، سدها، نيروگاهها ، پل ها، تونل ها، و غيره را چگونه بسازيم كه زمين لرزه هاي شديد را در مناطق زلزله خيز تحمل كنند. جواب اين پرسش موضوع مورد بحث مهندسي زلزله است. اولين كنفرانس مقاوم سازي و بهسازي لرزه اي در مجاورت گسل هاي فعال به ابتكار شهرداري كلانشهر تبريز در شهريور ماه 1390 با مشاركت اساتيد و متخصصان برجسته از چهار گوشه گيتي در شهر تاريخي و زيباي تبريز برگزار گرديد، كه پي آمد آن تجديد نظر در آئين نامه 2800 در شهرهايي مي باشد كه در مجاورت گسل ها قرار دارند و شهر تبريز هم درست در امتداد گسل لرزه خيز شمالي تبريز قرار دارد كه در طول تاريخ زمين لرزه هاي سهمگيني را تجربه كرده است.

زمين لرزه هاي 11 گوست تا 17 نوامبر 2012 كه به صورت گروهي با پسلرزه هاي فراوان در منطقه ورزقان- اهر اتفاق افتاد،  زنگ خطر جدي مي باشد كه امروز شهرهاي مجاور گسل هاي فعال از جمله تبريز را تهديد مي كند كه مي توان با بكارگيري تمهيدات خاص و مقاوم سازي سازه هاي كليدي و سازه هاي در دست احداث تا حدودي از وقوع فاجعه هاي زيان بار جلوگيري به عمل آورد. اكثر آئين نامه هاي زلزله تنها نيروهاي ناشي از زلزله را به صورت تعدادي نيروي معادل استاتيكي در نظر مي گيرند. مقررات آئين نامه ها بسيار كلي بوده و تصميم گيري در اين زمينه و بسياري از نكات به عهده مجري و مهندس طراح گذاشته مي شود. بنابراين بايد رفتار سازه ها در برابر زمين لرزه هاي بزرگ را مورد تاكيد قرار داد. مهندس و طراح ساختمان بايد قادر باشد رفتار سازه ها را در زمان وقوع زلزله درك كند و علل و مكانيسم زلزله را بداند، نقشه ريز پهنه بندي لرزه اي شهر را در رابطه با نوع سازه ها و در رابطه با مكان و سايت سازه ها از نظر دور ندارد.

 

اهداف برگزاری کنفرانس

زمین لرزه یک امر طبیعی و اجتناب ناپذیر است که همواره موجب ویرانی ها و مرگ و میر بسیاری در شهرهای لرزه خیز شده است، لذا جهت ارتقاء سطح آگاهی مهندسین و متخصصین این کنفرانس با حمایت مالی شهرداری کلان شهر تبریز و پشتیبانی علمی اساتید و بزرگان علمی دانشگاه های معتبر در ٢ و ٣ اسفند ماه سال ١٣٩١ در شهر تاریخی تبریز برگزار می شود. از اهداف عالیه کنفرانس می توان به موارد زیر اشاره نمود


١- برنامه ریزی های ناحیه ای، منطقه ای و ملی در زمینه ساخت و ساز در مناطق زلزله خیز

٢- بهینه سازی سازه ها به منظور کاهش هزینه ها

3- مقاوم سازی سازه ها برای کاهش خطرات ناشی از زمین لرزه

4- بازنگری ایین نامه های طراحی و لزوم سیاست گذاری های نوین

لذا در برنامه ریزی این کنفرانس از زمینه های تخصصی مرتبط با امر ساخت و ساز در نظر گرفته شده است که نهایتا می تواند سرآغاز برنامه ریزی های منطقه ای و ایمن گردد. 


محور های کنفرانس

     1- ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای سازه ها

2- ترمیم، نوسازی و مقاوم سازی سازه ها

3- بهسازی و مقاوم سازی سازه های تاریخی و فرسوده شهری در مقابل زمین لرزه ها

4- ژئوتکنیک لرزه ای و مطالعه رفتار گسل های فعال

5- شریان های حیاتی

6- سازه های غیر ساختمانی و صنعتی

7- آنالیز خطر و مدیریت بحران

8- کاربرد فن آوری های نوین در مهندسی زلزله

 

سخن رئیس کنفرانس

استقرار فلات ایران بر روی پهنه پرحادثه کره زمین، از جمله: کمربند زلزله آلپ- هیمالیا، منطقه کوهزایی، برخورداری از اقلیم گرم و خشک، تنوع توپوگرافی و شرایط ناهمگون و همچنین تغییرات و تحولات اجتماعی و اقتصادی پرشتاب دهه های اخیر، مجموعا" شرایطی را پیش آورده است که وقوع انواع بحران های محیطی و انسانی اجتناب ناپذیر است.  پراکنش شهرها در نقاط آسیب پذیر، عدم رعایت قوانین و ضوابط فنی و مهندسی در دهه های گذشته، بافت کهنه و فرسوده اغلب شهرها، وجود ساختمان ها و ابنیه های کم دوام از جمله معضلات مهمی است که در صورت وقوع بحرانی نظیر زلزله، دامنه آن را تشدید نموده و عمق و وسعت فاجعه را نیز مضاعف تر می کند. در این میان یکی از راه های پیشگیری از فاجعه، افزایش ایستایی ساختمان های در دست ساخت از راه بالا بردن ضریب ایمنی درمقررات ملی ساختمان و به کار بستن مقررات و آیین نامه ها و شیوه نامه های مربوط به آن در اجرای ساختمان و همچنین افزایش ایستایی ساختمان های موجود با آسیب شناسی، تحلیل، طراحی و ایجاد تغییرات لازم در ساختمان ها و بافت های شهری از طریق نوسازی، بهسازی و بازسازی ساختمان های موجود و همچنین یکپارجه سازی زمین های موجود در نواحی شهری در بافت های قدیمی، فرسوده و جدید و همچنین سکونتگاه های غیررسمی درون یا پیرامون شهرها از موارد مقاوم سازی ساختمان ها در برابر زلزله می باشند که علی رغم تدوین قوانین و مقررات کلان به ویژه در سال های اخیرنظیر: چشم انداز ایران در سال ۱۴۰۴، مصوبات و سیاستگذاری های کلان کشور، قانون برنامه چهارم توسعه کشور و سایر ضوابط و دستورالعمل ها در زمینه بهسازی و مقاوم سازی، متاسفانه به دلیل عدم شکل گیری ساختارهای مربوطه وقوع هر نوع بحرانی، شهرهای کشور را با مشکلات و تهدیدهای ناگواری مواجه می سازد.

بنابراین، شهرداری ها به عنوان یک نهاد عمومی با سازماندهی و تدوین برنامه های منسجم و عملیاتی نمودن آنها می توانند با پی ریزی نظامی پویا، دامنه بحرانها را کاهش دهند. بدین منظور، شهرداری تبریز این افتخار را دارد که به دنبال برگزاري موفق اولين كنفرانس بين المللي ساخت و ساز شهري در مجاورت گسل هاي فعال توسط شهرداري تبريز در شهريوماه سال ۱۳۹۰، به منظور پرداخت تخصصي و كاربردي به موضوعات و محورهاي كنفرانس مزبور، اولين كنفرانس ملي بهسازي و مقاوم سازي بافت هاي شهري در مجاورت گسل هاي فعال ۲ و ۳ اسفند ماه ۱۳۹۱ را برگزار نماید تا ضمن تشویق و جذب همکاری توانمندترین و فرهیخته ترین محققین و اساتید، دانش مربوط به بهسازی و مقاوم سازی شهرها را برای رسیدن به شهر ایمن، گسترش دهد.

من نیز افتخار دارم از کلیه دانشمندان، محققان، اساتید و دانشجوبان این زمینه تخصصی که برای حیات همنوعان خود نگرانند دعوت نمایم تا دستاوردهای علمی خود را در این کنفرانس در اختیار همگان قرار دهند؛ بدون تردید با وفاق، همدلی و تلاش علمی و فنی بیشتر موفق خواهیم بود.


علیرضا نوین / شهــردار تبــریز

رئیس اولین کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی بافت های شهری در مجاورت گسل های فعال

 

سخن دبیر اجرایی کنفرانس

شهرهای امروزین بنا به دلایلی چون: نوع مکان گزینی، توسعه فیزیکی نامناسب، عدم رعایت استانداردهای لازم همواره در معرض خطرات ناشی از بلایای طبیعی قرار دارند. در این میان، برنامه ریزی شهری نارسای جهان سومی، برنامه ریزی ناقص مقابله با مشکلات است و نه برنامه ریزی برای پیشگیری از بروز معضلات شهری و مسئولان عمدتاً پس از بحران افسوس گذشته را می خورند که چرا قبل از بروز حادثه، فکری نیاندیشیده اند. اما پیشرفت های علمی روز جهان، دنیای صنعتی را آماده مقابله با بحران های شهری قبل از وقوع بلایای طبیعی نموده است. شهرهای جهان توسعه یافته ضمن مقاوم سازی سازه ای، قدم های همه جانبه ای را برای مقابله با بلایای طبیعی برداشته اند. اما ما هنوز در ابتدای راهیم.

در حال حاضر، مدیریت شهری و برنامه ریزی در زمینه های مرتبط با آن، چه به عنوان یک سیاست و چه به عنوان یک عامل محیطی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و راهکارهای مناسب جهت حل مشکلات و پاسخگویی به چالش های شهری به شمار می آید.

این موضوع در کشور مابه دلیل وجود ویژگی های فراوان و متفاوت طبیعی از اهمیت خاصی برخوردار است. بسیاری از شهرهای کشور به دلیل ارتباط نزدیک با عوامل طبیعی مانند: رودخانه ها، ناهمواری ها و گسل ها و سایر عوامل، آسیب های فراوانی دیده و یا همواره در معرض آسیب می باشند. بنابراین به سادگی می توان دریافت که بررسی توانایی شهر در مقابله با بلایای طبیعی و برنامه ریزی مناسب جهت پیشگیری یا کاهش آثار مخرب آن از اهمیت ویژه ای برخورداراست.
در این میان، تبریز به عنوان یکی از کلان شهرهای کشور، در زمره شهرهای مذکور قرار داشته و در معرض خطر شدید زلزله می باشد. زمانی این موضوع اهمیت بیشتری می یابد که بدانیم در صورت بروز خطر، تبریز به دلیل ویژگی های منحصر به فرد خود مانند: تمرکز شدید ساختمانی، کمبود فضاهای باز، اسکان غیررسمی، بافت های فرسوده، عدم رعایت اصول و استانداردهای لازم در اکثر سازه های مناطق مختلف، عدم رعایت سرانه ها و . . . با مشکلات عدیده و متفاوتی نسبت به سایر شهرها مواجه است. بنابراین شناخت محدوده های آسیب پذیر و مقاوم در سطح شهر و برنامه ریزی صحیح و مناسب جهت پیشگیری یا کاهش اثرات احتمالی و دقت در نحوه طراحی و اجرای انواع سازه ها، بهسازي و مقاوم سازي ابنيه هاي شهري بسیار حیاتی و مهم است. بنابراین، برای حصول به این مهم، شهرداری کلان شهر تبریز با برگزاری اولین کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی بافت های شهری در مجاورت گسلهای فعال در صدد آن است که با بهره گیری از آخرین تحقیقات علمی و اجرایی اندیشمندان و محققین راه پیشگیری و کاهش اثرات بلایای طبیعی را هموار نماید.

در نهایت بر خود لازم می دانم از حضور فرهیختگان، اندیشمندان، متخصصین، دانشجویان و مسئولین سازمان ها دولتی و غیردولتی در این کنفرانس تشکر نمایم؛ از شهردار محترم و فرهیخته کلان شهر تبریز جناب آقای مهندس علیرضا نوین به عنوان رئیس و حامی اصلی کنفرانس کمال سپاسگزاری را دارم و همچنین از کلیه همکاران اجرایی و تلاشگر مجموعه شهرداری کلان شهر تبریز که ما را در برگزاری این کنفرانس یاری نموده اند، قدردانی می نمایم. امیدوارم ایزد لایزال توفیق خدمت رسانی بیشتر به کشور عزیزمان ایران را به این بنده ناچیز خود عطاء فرماید.


مسعود حسن نژاد / مدیر بحران شهرداری تبریز و دبیر اجرایی کنفرانس



سخن دبیر علمی کنفرانس 

سازندگی کشور مستلزم یک حرکت فراگیر و همه جانبه می باشد. نظر به اهمیت جایگاه ویژه مهندسی عمران در کشورها به ویژه مناطق لرزه خیز ، سالانه کنگره ها و کنفرانس های متعدد در سطح منطقه ای، ملی، بین المللی در هر یک از شاخه ها و گرایش های این رشته برگزار می گردد. اولین کنفرانس بین المللی ساخت و ساز در مجاورت گسل های فعال که در شهریور ماه سال ١٣٩٠ در شهر تبریز برگزار شد، یک رویداد بزرگ علمی و تاریخی بود که برای نخستین بار با توجه به موضوع کنفرانس در سطح بین المللی و با مشارکت اندیشمندان و اساتید برجسته از چهار گوشه جهان به عمل آمد.

در تکمیل این کنفرانس و با توجه به زمین لرزه های فوجی (Earthquake Clustering or Grouping Earthquake ) بیست و یک مرداد ١٣٩١برابر ١١ آگوست ٢٠١٢ منطقه ورزقان- اهر ، مقرر گردید از تاریخ ٢ و٣ اسفند ١٣٩١ با همکاری، مساعدت علمی صاحب نظران و اساتید کشوری و منطقه ای در زمینه ارزیابی و کنترل ژئو تکنیک لرزه ای و ...اولین کنفرانس ملی بهسازی و مقاوم سازی در مجاورت گسل های فعال با ابتکار شهرداری کلانشهر تبریز برگزار گردد. با توجه به قرار گیری شهر تبریز در بخش میانی کمربند آلپ - هیمالیا و با نگاهی کاوشگرانه به رخداد زمین لرزه های مکرر و ویرانگر تاریخی در تبریز و مناطق همجوار حاصل و دستاورد این کنفرانس می تواند بستر اندیشه و ارائه راهکارهای نوین باشد که با مطالعه مخاطرات لرزه ای و ریز پهنه بندی در راستای مقاوم سازی سازه های مهم کلیدی و تاریخی و بافت های فرسوده شهری اقدام بنیادین به عمل آورد. در خاتمه به علت پاره ای از گرفتاری ها و رویداد زمین لرزه ورزقان- اهر از این که دیر هنگام و در محدوده زمانی کوتاه برگزار می گردد پوزش می طلبیم.

دکتر عباداله قنبری / دبیر علمی کنفرانس



معرفی سخنرانان کلیدی اولين کنفرانس ملي بهسازي و مقاوم سازي بافت هاي شهري در مجاورت گسل هاي فعال


جایگاه اندرکنش خاک و سازه در آیین نامه های طراحی ساختمانها در برابر زلزله / دکتر محمد علی قناد / دانشگاه صنعتی شریف


دکتر فیاض رحیم زاده / دانشگاه صنعتی شریف / Experimental and Theoretical Study of" Buried Gas Pipeline’s Behavior Due to Permanent Ground Displacement under Reverse Faulting"




دکتر عباس قلندرزاده / دانشگاه تهران

 


معرفی اساتید کارگاه های تخصصی


دکتر مهدی زارع / استاد پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله
نام کارگاه: ریسک ساخت و ساز در مجاورت گسل ها بر اساس تجربه زمین لرزه های اخیر

استاد دکتر بهرخ حسیني هاشمی / پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله / يافته‌هاي نو در عملكرد لرزه‌اي سازه‌های صنعتی

دکتر حسن افشین / دانشگاه صنعتی سهند / مقاوم سازی سازه‌های بتنی در مجاورت گسل‌های فعال

دکترساسان محاسب / استاد افتخاری دانشگاه تهران / بهسازی لرزه ای ساختمان های با درجه اهمیت بالا در کلانشهرها


کمیته علمی كنفرانس


شورای راهبردی کنفرانس :

قنبری ، عبادلله - (دانشگاه تبریز)دبیر علمی کنفرانس

باقری ، سامان - (دانشگاه تبریز) نائب دبیر علمی کنفرانس

محاسب ، ساسان – دانشگاه تهران

 رحیم زاده ، فياض - دانشگاه صنعتي شریف

قلندر زاده ، عباس - دانشگاه تهران

قناد ، محمد علی - دانشگاه صنعتي شریف

افشین ، حسن - دانشگاه صنعتی سهند

حسن زاده ، یوسف - دانشگاه تبریز

کاتبی ، جواد - دانشگاه تبریز

کمیته علمی کنفرانس (به ترتیب الفبا) :

اخلاقی، توحید - دانشگاه تبریز

اسحقی، محمد حسین - معاون فنی و عمرانی شهرداری تبریز

اسمریان ، رضا – دانشگاه آزاد مرند

امید نائینی، سید تقی - دانشگاه تهران

بادامچی ، کریم –  دانشگاه تبریز

بخشی، علی - دانشگاه صنعتي شریف

بدلی ، حسین ، دانشگاه آزاد اسلامی مرند

پریش ، یوسف – مجتمع عالی آموزشی صنعت آب و برق آذربایجان

پناهی ، علی – دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

پورمحمدی ، محمدرضا – دانشگاه تبریز

تاجمير رياحي، حسين - دانشگاه اصفهان

تسنیمی، عباسعلی - پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله

تقی زاديه، ناصر - دانشگاه تبریز

جعفری، محمد کاظم - پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله

جواهرزاده ، سعید – دانشگاه آزاد اسلامی شبستر

حاج علیلوی بناب، مسعود - دانشگاه تبریز

حائری، محسن - دانشگاه صنعتي شریف

حبشی زاده ، محمد حسین – دانشگاه آزاد مرند

حدیدی، علي - دانشگاه تبریز

حسین زاده اصل، مسعود - دانشگاه تبریز

حسیني هاشمی، بهرخ - پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله

درسخوان، رسول - دانشگاه آزاد تبریز

دیزجی ، رضا – دانشگاه آزاد اسلامی مرند

رافضی ، بهزاد –  دانشگاه صنعتی سهند

رضائی مقدم ، محمد حسین –  دانشگاه تبریز

روستایی ، شهرام – دانشگاه تبریز

زارع،  مهدی - پژوهشگاه بين‌المللي زلزله شناسی و مهندسی زلزله

سروش، عباس - دانشگاه صنعتي امیرکبیر

شیدایی، محمد رضا - دانشگاه ارومیه

شیرو تاکادا – دانشگاه تهران

صادقی، ارژنگ - دانشگاه شهيد مدني آذربایجان

صدر کریمی، جمشید - دانشگاه تبریز

صدر موسوی ، میر ستار – دانشگاه تبریز

صدقیانی، محمد حسین - دانشگاه صنعتي شریف

عزتی ، محمد - معاون شهرسازی و معماری شهرداری تبریز

غفارزاده، حسین - دانشگاه تبریز

فرحناک، رحیم - دانشگاه ایلینویز آمریکا

فردوسی ، عادل – دانشگاه آزاد تبریز

فرزاد بهتاش، محمد رضا - دانشگاه هنر و مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران

فرزام ، مسعود - دانشگاه تبریز

فرهمند آذر، بهمن - دانشگاه تبریز

فلاحي، عبدالحسين - دانشگاه شهيد مدني آذربایجان

لطف اللهی، محمد علی - دانشگاه تبریز

محبي، محتشم - دانشگاه محقق اردبيلي

مرادی شقاقی، طالب - دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

مرادی، مجید - دانشگاه تهران

میرقادری ، رسول – دانشگاه تهران

نوری ، مهدی – دانشگاه آزاد اسلامی شبستر

نيكنام، احمد - دانشگاه علم و صنعت ايران

وفائی ، رامین – دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

ولی زاده کامران ، خلیل – دانشگاه تبریز

ولی زاده ، رضا – دانشگاه آزاد اسلامی تبریز


لیست اسامی کمیته اجرایی کنفرانس :

مسعود حسن نژاد امجدی - دبیر اجرائی

بهزاد صادقی - نایب دبیر اجرایی

صمد دهقان - مشاور دبیر اجرایی

رضا جانفشان - مسئول حراست

میر اعتماد عمادی - مسئول روابط عمومی ، خبر و اطلاع رسانی

مظفر سلیمانی - مسئول هماهنگی مالی

علی حسین زاده - مسئول تدارکات و پشتیبانی

رضا خلیلی - مسئول کمیته تشریفات و گردشگری

سعید ایمانی - مسئول نظارت بر مقالات و نشریات

میر امید ناصر - مسئول واحد مستند سازی علمی

سعید بهشتی غازانی - مسئول دبیرخانه الکترونیک

کامران رحمتی شادباد - مسئول طبقه بندی مقالات

سید آرش سهرابی - مسئول نشست های فنی وکارگاه های تخصصی

نگار رویگری - کمیته خبرنامه و نشریه الکترونیک

بهنام گلی - مسئول هماهنگی ارائه مقالات

سعید مهمانی - رامین ایمانی - کمیته انفورماتیک

ساسان یاورزاده – سینا هریسچیان – محسن زارع - کمیته هماهنگی ارائه مقالات پوستر  

ژیلا شوقیان - یوسف محمود زاده - واحد اجرایی نمایشگاه

رضا حسینی - عرفان سهرابی - امیر آذربقا - کمیته ثبت نام و پذیرش

لعیا قلی پور - علی جلالی - علی حسینی - کمیته هماهنگی ارائه مقالات شفاهی














ویرایش شده توسط مهدی حیدری